باشگاه خبرنگاران جوان؛ آرزو رئوفی‌راد - رسول موسوی، دستیار سابق وزیر امور خارجه در گفت‌و‌گو با باشگاه خبرنگاران جوان گفت: تحریم‌های اقتصادی آمریکا علیه ایران یک روند طولانی‌مدت و پیچیده است که از دهه ۱۹۵۰ آغاز شده و به‌مرور از اقدامات ساده دارایی‌ محور به  یک  سیستم همه‌جانبه فشار اقتصادی، مالی و نفتی تبدیل شده است.

وی افزود: نخستین فشار‌ها پس از ملی شدن صنعت نفت در سال ۱۹۵۱ و سپس کودتای ۱۹۵۳ شکل گرفت و اگرچه تحریم رسمی اعلام نشد، اما این اقدامات نخستین ضربه اقتصادی غرب به ایران محسوب می‌شود.

دستیار سابق وزیر خارجه خاطرنشان کرد: پس از انقلاب اسلامی و تعطیلی سفارت آمریکا، دارایی‌های ایران مسدود و تحریم‌های نفتی و تجاری گسترش یافت. در دهه ۱۹۹۰تحریم‌های فرامرزی شکل گرفت و قانون ILSA برای نخستین بار شرکت‌های خارجی طرف قرارداد با ایران رانیز مشمول تحریم کرد.

موسوی افزود: با مطرح شدن پرونده هسته‌ای، تحریم‌ها چندجانبه شد و قطع دسترسی بانک مرکزی ایران به سوئیفت در سال ۲۰۱۲صادرات نفت را تا ۸۰درصد کاهش داد؛ پس از برجام بخشی ازتحریم‌های ثانویه تعلیق شد، اما تحریم‌های اولیه باقی ماند.

 وی خاطرنشان کرد: خروج آمریکا از برجام در سال ۲۰۱۸ و کمپین فشار حداکثری، تحریم‌های جدیدی را علیه ایران و حتی سپاه پاسداران اعمال کرد و هدف صفر کردن صادرات نفت ایران اعلام شد.

رسول موسوی افزود: دولت بایدن نیز تحریم‌های اصلی را حفظ کرد و درسال ۲۰۲۶عملیات «خشم اقتصادی» را آغاز کرد؛ آمریکا عرصه‌ای باقی نگذاشته که علیه ایران تحریم وضع نکرده باشد و آنچه اکنون مطرح می‌شود «ریختن نوشیدنی کهن در لیوان‌های جدید» است.

دستیار سابق وزیر امور خارجه تاکید کرد: بسته تحریمی جدید فقط علیه ایران نیست بلکه علیه کشور‌هایی است که احتمال می‌رودبا ایران روابط تجاری داشته باشند. چین‌ یکی از کشور‌هایی است که با ایران روابط تجاری دارد و از ایران نفت خریداری می‌کند و در دوره جدید، روابط اقتصادی در چارچوب محرمانه‌تر دنبال خواهد شد و جزو اسناد طبقه‌بندی تلقی می‌شود. آمریکا به دنبال استفاده از هر اطلاعاتی علیه ایران است و دلیلی ندارد ایران نحوه دور زدن تحریم‌ها را آشکار کند.

دیپلمات ارشد ایرانی در ادامه صحبت‌های خود افزود: کشور‌ها درچارچوب منافع ملی خود تصمیم خواهند گرفت که چگونه با تحریم‌های آمریکا مواجه شوند و ایران نیز اجازه نخواهد داد که اگر نتواند نفت خود را صادر کند، کشور‌های منطقه به‌راحتی توسعه یابند.

دستیار سابق وزیر امور خارجه خاطرنشان کرد: امنیت و توسعه منطقه به امنیت و توسعه ایران گره خورده است. دو مولفه تعیین‌کننده وجود دارد: تصمیم کشور‌ها درچارچوب منافع ملی خود و پیوند امنیت و توسعه ایران با امنیت و توسعه منطقه. این پیوند جدایی‌ناپذیراست و سیاست‌های آمریکا نمی‌تواند آن را تغییر دهد.

وی تاکید کرد: درباره نام تاریخی خلیج فارس، اقدامات دیپلماتیک همیشه انجام شده و ادامه خواهد یافت، اما تصور اینکه این موضوع صرفاً با دیپلماسی حل شود درست نیست. نگرانی اصلی در عرصه تولید محتوا و هوش مصنوعی است که ممکن است نام جعلی را جایگزین نام واقعی کند.

موسوی خاطرنشان کرد: باید توجه جدی به تولید محتوا، آثار علمی و رسانه‌ای داشت تاموتور‌های جست‌و‌جو به سراغ جعلیات نروند؛ در ماجرای اخیر رئیس مجلس عراق، شبکه اجتماعی ایکس نام جعلی را اصلاح کرد، اما از این مرحله به بعد، اقدامات اجتماعی و رسانه‌ای بیش از دیپلماسی تعیین‌کننده خواهد بود.

دستیار سابق وزیر امور خارجه افزود: درباره تنگه هرمز باید با دقت عمل کرد و در بحث امنیت ملی هیچ تعارفی وجودندارد. نمونه‌های جهانی مانند جبل‌الطارق، پاناما و مالاکا نشان می‌دهد که حاکمیت بر گذرگاه‌های راهبردی موضوعی جدی است.

موسوی یادآور شد: از قرن پانزدهم که پرتغالی‌ها وارد تنگه هرمز شدندتا بیرون رانده شدن آنها در دوره صفوی، حاکمیت ایران بر تنگه هرمز اصل ثابت بودهاست. رسول موسوی گفت: نباید اجازه داد مباحث حقوق دریا‌ها بر امنیت ملی ایران ترجیح داده شود.

دستیار سابق وزیر امور خارجه خاطرنشان کرد: عادی‌سازی شرایط در تنگه هرمز تنها زمانی ممکن است که امنیت و منافع ملی ایران تأمین شود و بحث‌هایی مانند خط لوله یا تراش صخره‌ها توسط آمریکا مسکن‌های موقت هستند و ژئوپولیتیک بلندمدت را تغییر نمی‌دهند.

وی افزود: ایران باید امنیت و توسعه خود را با‌ امنیت و توسعه منطقه گره بزند و اجازه ندهد حفره ناامنی در منطقه ایجاد شود. همه منطقه باید در بستری از ظرفیت ها‌ی توسعه و امنیت مشارکتی حرکت کند؛ درباره روابط ایران و امارات، نیاز‌های متقابل دو کشور صرفاً تجاری نیست و بخش مهمی از آن به مسائل امنیتی امارات بازمی‌گردد.

موسوی اظهار داشت: سیاست‌های اعلامی امارات تحت فشار آمریکا است، اما واقعیت در پشت صحنه متفاوت است. قطع روابط تجاری به ضرر یک‌طرفه ایران نیست و بخش عمده مطالب درعرصه پنهان قابل بررسی است.

دستیار سابق وزیر امور خارجه با بیان اینکه در جنگ اقتصادی بخشی از اطلاعات محرمانه است و این طبیعت چنین شرایطی است، افزود: ایران مسیری را انتخاب کرده که آینده خود را در عدم بازگشت به گذشته می‌بیند و فشارهای نظامی، امنیتی و اقتصادی نمی‌تواند این مسیر را تغییر دهد.

موسوی گفت: نسل کنونی حق ندارد نسل آینده را از فناوری‌های جدید محروم کند. آمریکا سه جنگ را مستقیماً بر ایران تحمیل کرده و در جنگ هشت‌سال نیز نقش داشته است، اما این فشار‌ها موجب عقب‌نشینی ایران از مسیر استقلال و پیشرفت نخواهد شد.

دستیار سابق وزیر امور خارجه با تاکید بر اینکه سختی‌ها گذراست و کشور باید از استقلال خود دفاع کند،گفت: درباره مذاکرات، ارائه پاسخ قطعی ممکن نیست، زیرا اطلاعات طبقه‌بندی شده است، اما ایران هیچ‌گاه باب مذاکره را نبسته و میز مذاکره را ترک نکرده است. پذیرش مذاکره  پذیرش شرایط طرف مقابل نیست. 

 وی خاطرنشان کرد: میانجی‌گری عمان، پاکستان، قطر یا دیگر کشورها شکل مذاکره را تعیین می‌کند، اما اصل ثابت، عدم ترک میز مذاکره و پافشاری بر منافع ملی است. ایران بدون تأمین منافع خود به شرایط تحمیلی گردن نخواهد گذاشت.